قهوه ای برای نوسازی صنایع !

پای سماور جای دلی برای گپ و گفت و گرم شدن و چای خوردن است. بعضی وقت ها هم دلت می خواهد از آنجا که نشسته ای روشن فکری هم بکنی، شاید نصیحت و شاید هم دستور لنگ صادر کند!

 

مثلا فرض کنید بخواهیم عنوان کنیم هدف از نوسازی صنایع عبارت است از : “تمركز بر مديريت یکپارچه گسترش و نوسازي صنايع هدف از طريق بسيج منابع و فراهم‌آوري ملزومات توسعه صنعتي پرشتاب، متوازن و رقابت‌پذير در عرصه جهاني بعنوان سازمانی توسعه‌ای با رویکرد اقتصادی، معین دولت و حامی  بخش خصوصی” [i]

نوسازی صنایع ایران هم داستان هزار و یک تویی برای خود دارد، نیازی که رفع آن دشوار و پیچیده است. اینکه نیاز به صد واحد پول داشته باشی و در خوش بینانه ترین حالت بتوانی فقط یکی از آن را فراهم کنی و بعد از آن آدم درست خرج کردنش را پیدا کنی و رابطه ای و تدبری داشته باشی برای تدبیری!

سازمان نوسازی صنایع ایران در بهمن 51 با نام شرکت کشتی سازی خلیج فارس آغاز به کار کرد[ii] دقیقاً در زمان هایی که شاید از عمر شرکت های مادری همانند آلومینیوم و فولاد به قدر الآن عبور نکرده بودیم. درست در میانه سال های مابین 46 تا 56 که در آن ايجاد صنايع بزرگ و تحرك صنايع وابسته به آنها شامل طيف وسيعي از صنايع مانند: خودرو، ماشين‌آلات كشاورزي، دريايي، تجهيزات نفت، گاز و پتروشيمي، هوايي، توليد انرژي و نيروگاه‌ها. برخي از مهم‌ترين اين فعاليت‌ها عبارتند از:تأسيس شركت‌هاي ماشين‌سازي اراک، ماشين‌سازي تبريز، تراكتورسازي تبريز، آلومينيوم ايران (ايرالکو)، هپكو، کشتي‌سازي خليج‌فارس، كشتي‌سازي اروندان، واگن‌سازي پارس، موتوژن و پمپيران[iii] در دستور کار بود .[iv]

عملکرد ایدرو دل کسی را به دست نیاورده و قطعاً آن را نمی توان دقیقاً متوجه مقطع زمانی و شخص خاصی کرد ؛ این خروجی، نمایندگان مجلس را در مجاب کرد تا از این سازمان در خصوص عملکرد در سرمایه‌ گذاری داخلی، سرمایه‌ گذاری خارجی، حفظ و حراست از منافع ذینفعان، اجرایی کردن نتیجه تحقیق و تفحص مجلس نهم، گزینش و عزل و نصب مدیران شرکت‌های تابعه، نطباق با اساسنامه سازمان، اجرای ماده سه قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی مصوب ۱۳۸۷.۳.۲۵ و اصلاحات بعدی آن برای سال های مابین 84 تا 96 ‌ تحقیق و تفحص نماید . [v]

کمیسیون صنایع اتاق ایران در گزارشی با بررسی بازسازی و نوسازی صنایع کشور بر اساس قانون برنامه ششم تاکید کرد: مشکل نوسازی صنایع به ماشین آلات و منابع مالی خلاصه نمی شود بلکه از نبود مدیریت به روز رنج می برند. بر اساس گزارش کمیسیون صنایع اتاق ایران، بررسی عملکرد وزارت صنعت، معدن و تجارت در خصوص حمایت از تولیدات داخلی، نشان ‌می‌دهد که این وزارتخانه به جز اعطای تسهیلات 16 هزار میلیارد تومانی اقدام دیگری نداشته است؛ این مساله نشان ‌می‌دهد که درک این دستگاه دولتی از حمایت به تزریق پول خلاصه ‌می‌شود؛ این در حالی است که بسیاری از کسانی که در صف دریافت این تسهیلات قرار دارند، دارای بدهی معوقه بانکی هستند.
کمیسیون صنایع اتاق ایران در گزارش خود تاکید می‌کند نوسازی فقط ماشین‌آلات نیست مشکلات صنایع تنها در ماشین‌آلات و منابع مالی خلاصه نمی‌شود و منابع انسانی یکی از مهم‌ترین محورهای صنعتی مغفول مانده است؛ هم اکنون صنایع از نبود مدیریت به‌روز رنج می‌برند، بنابراین تفکر حاکم بر صنایع به نوسازی نیاز دارد.[vi]

 

لنگش کن:

با توجه به شرایط صنایع کشور و نسل فن آوری مورد استفاده در بخش های مختلف، همچنین با توجه به شرایط تحریمی موجود که چشم انداز روشنی هم برای آن متصور نیست، جذب سرمایه از راه های بین المللی و با جلب نظر سرمایه گذاران خارجی خیلی خوش بینانه است از طرفی جذب و بومی سازی دانش نیز حتی اگر شرایط تحریمی نبود، موضوعی دشوار و گران قیمت در عرصه ی کسب و کار و صنایع برآور د می شود؛ تنها راه ممکن اتکاء به دانش داخلی و اتخاذ تدابیری است که فارغ از ملاحظات معمول می تواند موجب جذب و به کار گیری دانش و فن آوری نوین باشد از طرفی تقویت بنیه ی علمی داخلی و عبور از میان بر ها نیز باید جزء اولویت های بی چون و چرای شبکه علمی کشور قرار گیرد.

[i] http://www.idro.ir/fa-ir/About/Pages/Mission.aspx مأموریت سازمان توسعه و نوسازی صنایع ایران

[ii] https://fa.wikipedia.org/

[iii] http://www.idro.ir/fa-ir/About/Pages/History.aspx

[iv]   البته برای شروع به کار سازمان همان سال 1346 نیز ذکر شده و چون پای سماور هستیم این سال و آن سالش توفیر ندارد

[v] https://www.isna.ir

[vi] http://eghtesadgardan.ir/